Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama net gelir tabii ki bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık notlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma hızı ise aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa geçirir sert bir nefes de narin tonları örter. Güç dilde zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan kişiler açısından önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası korur gerçekten tatlı içecekten sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir yargı vermez yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk ismi ve puan tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır kaldı ki dolgun bir içim notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır ısı ise yaprağın yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru okunur tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.